de nije boarn

Pake Willems ‘Bos’
Naast het stuk weiland – de Foarmersken (#4 op de kaart) ligt iets minder laag dan de Mersken – lag ‘De Bos’ (#5 op de kaart). Het was dichtgegroeide heide, mede dankzij wat jonge aanplant. In de winter werd er in ‘De Bos’ gekapt. Het hout werd gebruikt voor afrasteringpalen. Takkenbossen van de Berk werden gebruikt voor zelfgemaakte bezems. Dat is fijn hout en heel geschikt voor bezems. De takken van de andere bomen werden door de bakkers opgehaald om hun bakovens mee te stoken. Het dikkere hout, te krom, te klein en niet geschikt voor afrasteringspalen werd in korte stukken gezaagd en gebruikt als brandhout. Dat noemden ze ‘talhout’. Het werd op een hoge droge plek gelegd – een bult – om te drogen. Daar komt de naam Akke Mouis Bult vandaan. Dit zogenaamde ‘akkermaalshout’ werd eens in de zeven jaar gekapt. Het was het hout dat om de akker groeide en dat te drogen werd gelegd op een hoge bult. Je kunt deze plek op de oude kaarten van deze omgeving terugvinden. Daar zie je, op de hoogste plek in de Mersken, Akke Mouis Bult staan. Dat is het plek waar wij wonen, op de Mersken 14. 

Weelderige plantenwereld
Er is veel veranderd in de tweede helft van de 20e eeuw, vooral door de intensivering van het boerenbedrijf, het gebruik van veel meststoffen en de ruilverkaveling. De nog resterende stukjes ‘woeste grond’ zijn helaas verdwenen en daarmee ook de vertegenwoordigers van voedselarme plantengezelschappen. In de jonge jaren van Jan, de eerste helft van de 20e eeuw, waren daarvan in de omgeving nog resten aanwezig.
De meest voorkomende bomen waren Eik, Berk en Els. Ook stond er nog wel eens een Esp (ratelpopulier) en op de wat lager gelegen plaatsen Essen en Meidoorns. Deze laatste, die flink oud werden, stonden langs de sloten en tussen de weilanden van het Alddjip. Bij de ruilverkaveling zijn er door het gebruik van zwaar materieel nogal wat gesneuveld, al was dat niet toegestaan. Verder stonden er Lijsterbessen, waarvan de jeugd van de jonge lootjes fluitjes maakten. 

In die tijd stonden de weilanden nog vol met bloemen zoals de Pinksterbloem, Boterbloem, Zuring en Koekoeksbloem. Langs het Alddjip stonden veel Dotterbloemen en in het Alddjip en deels ook langs de oevers, groeiden Gele Iris, Egelskop, Spirea, Valeriaan, Kattenstaart, Gele Plomp, Pijlkruid en grote plekken met Waterpest. Volgens Jan had Eise Diepstra, die ‘s morgens vroeg de Merskenreed langskwam met zijn blauwe kruikje koffie, veel werk aan het opschonen van het Alddjip. 
Op de heide stond Struikheide, Kraaiheide, Stekelbrem, Pijpestrootje en Warkruid, en op de wat lagere, meer natte stukken Dopheide, Zonnedauw en Klokjesgentiaan. Ook op de open plaatsen langs de zandpaden stonden bloemen, zoals de mooie, geel bloeiende Brem, die in strenge winters vaak afvroor. In het nog half woeste, schrale stuk dat tegen ‘De Bos’ aan lag, groeide naast nog wat restanten heide, Wilde Goudsbloem, Moeraskartelblad, Vleugeltjesbloem en Gevlekte Orchis (Adam en Eva). Deze laatste kwam ook voor in het weiland. Op het akkerland vond je Melde, Kruiskruid, Perzikkruid, Hardbloem, Zwaluwtong en Nachtschade. 

De heide die om de Dobbe groeide was veel lager en kleiner dan de heide op de hoger gelegen plaatsen. Ze kon slecht tegen het water. Deze kleine heide werd door hele gezinnen geplukt en meegenomen in een groot laken. Met het hele pakket op de rug gebonden liepen ze naar huis. Het waren vaak arme mensen zonder werk. Met het hele gezin maakten ze van deze heide boenders, die ze dan weer verkochten aan de boeren. Je kon er heel goed bussen en stalmuren mee schoonmaken.